Kısa cevap: Netsis’te otomatik döviz kuru güncellemesinin çalışmamasının en sık sebepleri sunucunun TCMB kur servisine internet üzerinden erişememesi (güvenlik duvarı/proxy engeli), kur çekme işleminin hafta sonu ve resmi tatillerde yayın olmadığı için boş dönmesi ve yanlış kur tipinin (alış/satış, efektif) seçilmiş olmasıdır. Erişim testi, kur tipi kontrolü ve tatil günü mantığının doğru kurgulanması sorunların çoğunu çözer.
Dövizli fatura keserken kur eski günden mi geliyor, otomatik kur çekme hiç mi çalışmıyor? Döviz kuru hataları küçük görünür ama faturaya, cari bakiyeye ve beyannameye kadar zincirleme yansır. Bu rehberde kur güncelleme sorunlarını sebep-çözüm mantığıyla ele alıyoruz.
Kur Güncellemesi Nasıl Çalışır?
Netsis, döviz kurlarını TCMB’nin her iş günü ilan ettiği günlük kur yayınından otomatik çekebilir veya kullanıcı kurları elle girebilir. Otomatik çekme, sunucunun (veya işlemi çalıştıran istemcinin) internete ve TCMB kur adresine erişebilmesine bağlıdır. Ekran ve menü adımları sürüme göre değişir; kendi sürümünüzdeki tam yol için bayinize danışın.
Yaygın Hatalar ve Çözümleri
1. Otomatik Kur Çekme Hiç Çalışmıyor
Adım adım kontrol edin:
- İnternet erişimi: İşlemi çalıştıran makinede tarayıcıdan TCMB sitesine girilebiliyor mu?
- Güvenlik duvarı / proxy: Kurumsal ağlarda sunucuların dışarı çıkışı çoğu zaman kapalıdır. BT ekibinizden TCMB kur servisi adresine giden HTTPS trafiğine izin istenmelidir. En sık görülen sebep budur.
- Antivirüs / web filtresi: Bazı güvenlik yazılımları uygulamaların internet isteklerini sessizce engeller; Netsis’i istisna listesine ekletin.
- Sunucu saati: Sistem tarihi/saati yanlışsa gün eşleşmesi bozulur ve kur bulunamayabilir.
2. Kur Geliyor Ama “Dünkü Kur” Görünüyor
Bu çoğu zaman hata değil, kur yayınının doğasıdır:
- TCMB kurları iş günlerinde belirlenir ve ilan edilir; ilan edilen kurlar ertesi gün için de gösterge niteliğindedir.
- Hafta sonu ve resmi tatillerde yeni kur yayımlanmaz; sistem son iş gününün kurunu kullanır. Pazartesi sabahı cuma kurunu görmek normaldir.
- Gün içinde kur çekme saatiniz TCMB ilan saatinden önceyse henüz o günün kuru oluşmamıştır; kur çekme işlemini öğleden sonraya planlayın.
3. Yanlış Kur Tipi Kullanılıyor
TCMB tek bir “kur” değil, birden fazla kur tipi yayımlar: döviz alış, döviz satış, efektif alış, efektif satış. Faturada beklediğinizden farklı tutar görüyorsanız:
- Firmanızın muhasebe politikasında hangi kur tipinin esas alındığını mali müşavirinizle netleştirin.
- Netsis tarafında işlem türü bazında seçili kur tipini kontrol edin; alış yerine satış kuru seçilmesi cari bakiyeye kadar yansır.
4. Kur Elle Değiştirilmiş, Kayıtlar Tutarsız
Kullanıcılardan biri günlük kuru elle ezmiş olabilir. Belirtisi: aynı gün kesilen iki dövizli faturada farklı TL karşılığı. Çözüm:
- İlgili günün kur kayıtlarını ve değişiklik yapan kullanıcıyı tespit edin.
- Yanlış kurla kesilmiş belgeleri belirleyin ve muhasebe ekibiyle düzeltme yöntemine karar verin.
- Kur güncelleme yetkisini tek bir sorumluya verin; herkesin kur değiştirebildiği kurulumlar tutarsızlığın ana kaynağıdır.
Kur kaynaklı tutarsızlıklar cari bakiyeleri de bozar; teşhis için cari hesap bakiye tutarsızlığı yazımızdaki yöntemleri kullanabilirsiniz.
5. Dövizli e-Faturada Kur Uyuşmazlığı
Dövizli e-Faturalarda belge üzerindeki kur ile sistemdeki kur farklıysa alıcı tarafında red/itiraz konusu olabilir. Faturayı kesmeden önce belge kuru ile günlük kur tanımının eşleştiğini kontrol edin. Gönderim aşamasında sorun yaşıyorsanız e-Fatura gönderim ve zarf hataları rehberimize bakın.
6. Kur Farkı Kayıtları Yanlış Hesaplanıyor
Dönem sonunda kur farkı faturaları/kayıtları beklenenden sapıyorsa sırasıyla kontrol edin:
- Değerleme gününde sistemde doğru kur tanımlı mı?
- Kur farkı hesaplamasında doğru kur tipi mi seçili?
- Elle ezilmiş tarihsel kur var mı?
Kur farkı mevzuat boyutu içeren bir konudur; hesaplama yöntemini mali müşavirinizle teyit edin.
Kur Güncellemesini Sağlam Kurgulamak
Sorunları tek tek çözmek yerine süreci baştan sağlam kurun:
- Kur çekme işlemini her iş günü aynı saatte, TCMB ilan saatinden sonra çalışacak şekilde planlayın.
- İşlem sonucunu kontrol eden bir alışkanlık oluşturun: dövizli belge kesen ilk kullanıcı, gün kurunun geldiğini teyit etsin.
- Birden fazla döviz cinsi kullanıyorsanız (EUR, USD, GBP) hepsinin güncellendiğini kontrol edin; tek para biriminin gelmemesi toplu güncellemenin başarılı göründüğü durumlarda gözden kaçar.
Kontrol Listesi
- ✅ Sunucudan TCMB adresine erişim test edildi mi?
- ✅ Güvenlik duvarında kur servisi için izin tanımlı mı?
- ✅ Kur tipi (alış/satış/efektif) muhasebe politikasıyla uyumlu mu?
- ✅ Kur çekme saati TCMB ilan saatinden sonra mı?
- ✅ Kur güncelleme yetkisi tek sorumluda mı?
- ✅ Tatil günü davranışı ekibe anlatıldı mı?
Sıkça Sorulan Sorular
Otomatik kur çekme dün çalışıyordu, bugün çalışmıyor; ne değişmiş olabilir?
Program ayarları kendiliğinden bozulmaz; büyük olasılıkla ağ tarafında bir şey değişti: modem/güvenlik duvarı güncellemesi, proxy kuralı, antivirüs imza güncellemesi veya sunucu IP değişikliği. İlk kontrol noktası, işlemi çalıştıran makineden TCMB sitesine tarayıcıyla erişim testidir.
Hafta sonu kesilen dövizli faturada hangi kur kullanılır?
Yeni kur yayımlanmadığı için son iş gününün ilan edilen kuru esas alınır. Bu bir hata değildir; ancak firmanızın sözleşmelerinde farklı bir kur kaynağı (serbest piyasa, banka kuru) tanımlıysa bu kurun elle girilmesi gerekir.
Kur bir kez yanlış girilmişse eski faturalar kendiliğinden düzelir mi?
Hayır. Kur tanımını düzeltmek yalnızca yeni kayıtları etkiler; yanlış kurla kesilmiş belgeler için düzeltme kaydı gerekir. Hangi belgelerin etkilendiğini listeleyip mali müşavirinizle birlikte düzeltme yöntemine karar verin.
Kur güncelleme sorununu kendimiz çözemedik; nasıl destek alabiliriz?
Ağ/proxy engelleri, sürüme özgü ayarlar ve kur farkı zincirleme etkileri birleşince sorun çok katmanlı hale gelir. Netsis destek ekibimiz uzaktan bağlanıp erişim testinden kur tipi ayarlarına kadar tüm zinciri kontrol eder; 200+ müşterimizde bu kurulumları düzenli olarak yönetiyoruz.