Kısa cevap: Netsis stok sayım tutarsızlığı genellikle geçmiş tarihli fiş, maliyet yöntemi değişimi, silinen onaylı fişler, yarım kalan depo transferi, seyrek sayım veya barkod kodu hatasından kaynaklanır. Çözüm: Sayım Fişi oluşturup fiziki veriyi import edin, Sayım Analiz raporuyla farkları bulun, Sayım Fark Fişi ile sistemi fizikiye eşitleyip muhasebeleştirin.
Yıl sonu sayımında fiziki stok ile Netsis sistem stoku arasında fark çıktığında stratejik bir karar gerekir: hangisi doğru? Bu yazıda tutarsızlığın 6 ana sebebini ve düzeltme yollarını anlatıyoruz.
Tutarsızlık Sebepleri
1. Tarih Sıralaması Hatası
Geçmiş tarihli giriş/çıkış fişleri, sonradan eklendiğinde stok hareket sıralaması bozulur. Özellikle:
- İrsaliye kesimi sonra fatura kesimi
- Geçmiş tarihli stok devir alımı
- Sayım sonrası geriye dönük düzeltmeler
2. Maliyet Yöntemi Çakışması
FIFO, LIFO veya Ortalama Maliyet yöntemi parametrelerinin değiştirilmesi geçmiş hareketlerin maliyet dağılımını bozar.
3. Silinen Hareket Fişleri
Onaylı fişlerin silinmesi (özellikle muhasebe sonrası) sistem stokunu yanıltıcı hale getirir. Onaylı fişler silinmemelidir; iptal edilmelidir.
4. Çoklu Depo Sorunu
Depolar arası transfer fişlerinin yarım bırakılması (sevk evraki kesilmiş ama mal kabul yapılmamış) tutarsızlığa yol açar.
5. Sayım Sıklığı Düşüklüğü
Sadece yıl sonu sayım yapılıyorsa, yıl içindeki tüm yanlışlıklar birikmiştir. Aylık sayım önerilir.
6. Barkod / Stok Kodu Hatası
Barkod okutmada yanlış stok kodu eşleşmesi, özellikle benzer kodlu (örn. 12345 ve 12354) ürünlerde.
Düzeltme Adımları
Adım 1: Sayım fişi oluşturun
Stok → Sayım Fişi → Yeni → Tarih (sayım tarihi) → Depo seçin → Excel den tüm fiziki sayım verilerini import edin.
Adım 2: Sayım analiz raporu alın
Stok → Sayım Analiz raporu → Sistem ile fark olan kalemleri listeleyin → Yüksek farklı kalemleri öncelik verin.
Adım 3: Hareket geçmişi inceleme
Yüksek farklı kalemler için Stok Hareket raporu çıkarın. Şüpheli hareketleri (manuel girişler, geçmiş tarihler) işaretleyin.
Adım 4: Düzeltme fişleri
Onaylı analiz sonrası Sayım Fark Fişi ile sistem stokunu fiziki stoka eşitleyin. Maliyet ortalama veya FIFO ya göre yansıtılır.
Adım 5: Onay ve muhasebeleştirme
Sayım fişini onaya gönderin → Muhasebe entegrasyonu → Stok değer farkını gelir/gider hesaplarına yansıtın.
Önleyici Tedbirler
- ✅ Aylık sayım programı (en az kritik kalemler için)
- ✅ Barkod okuyucu kullanımı (manuel girişi en aza indirin)
- ✅ Onaylı fişlerde silme yetkisi sadece adminde
- ✅ Stok hareket onay zinciri kurun
- ✅ Geçmiş tarihli fiş kesim yasaklayın (sadece adminin yetkisi)
- ✅ Depolar arası transfer tek seferde kapanmalı
Sıkça Sorulan Sorular
Sayımda fiziki stok mu yoksa Netsis sistem stoku mu doğru kabul edilmelidir?
Doğru kabul edilen referans fiziki sayımdır; çünkü gerçek depo durumunu yansıtır. Sistem stoku, yanlış veya eksik kaydedilen fişler yüzünden gerçeği yansıtmayabilir. Bu nedenle Sayım Fark Fişi ile sistem stoku fiziki sayıma eşitlenir, ardından farkın sebebi hareket geçmişinden araştırılır.
Onaylı bir stok fişini yanlışlıkla sildim, sistem stokunu nasıl düzeltirim?
Onaylı fişler silinmemeli, iptal edilmelidir. Silindiyse fişi aynı içerikle yeniden oluşturmak yerine bir sonraki sayımda Sayım Fark Fişi ile düzeltme yapın ve silme yetkisini yalnızca admin kullanıcıyla sınırlayın. Tekrarını önlemek için bir bakım anlaşması kapsamında yetki denetimi kurulması önerilir.
Sayım Fark Fişi maliyeti hangi yönteme göre hesaplar?
Sayım Fark Fişi, stok kartında tanımlı maliyet yöntemine (Ortalama Maliyet veya FIFO) göre değerleme yapar. Fazla çıkan stok güncel maliyetle girilir, eksik çıkan stok ilgili yönteme göre çıkışlanır ve değer farkı muhasebe entegrasyonuyla gelir/gider hesaplarına yansıtılır.
Stok tutarsızlığını önlemek için sayım ne sıklıkla yapılmalı?
Yılda yalnızca bir kez yapılan sayım, yıl içindeki tüm hataları biriktirir. Kritik ve yüksek devirli kalemler için aylık döngüsel sayım, diğer kalemler için en az çeyreklik sayım önerilir. Düzenli sayım, tutarsızlığın kaynağını küçük zaman dilimlerinde tespit etmeyi kolaylaştırır.